مواد معدنی حیاتی دیگر صرفاً یکی از اقلام تجارت جهانی نیستند؛ آنها به یکی از عناصر اصلی مذاکرات اقتصادی میان قدرتهای بزرگ تبدیل شدهاند. در تازهترین دور گفتوگوهای اقتصادی آمریکا و چین، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا و هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، موضوعاتی از جمله تعرفهها، تجارت، هوش مصنوعی و بهطور مشخص جریان صادرات مواد معدنی حیاتی و مگنتهای عناصر نادر چین را در دستور کار قرار دادهاند.
آتشبس تجاری دو کشور نیز در ۱۰ نوامبر منقضی میشود و مقامهای آمریکایی گفتهاند میزان جریان برخی مواد معدنی حیاتی از چین را کافی نمیدانند.
اهمیت این خبر فراتر از روابط واشنگتن و پکن است. چین جایگاه بسیار مهمی در فرآوری عناصر نادر و تولید مگنتهای مورد استفاده در موتورهای الکتریکی، تجهیزات صنعتی، صنایع انرژی و فناوریهای پیشرفته دارد. بنابراین هر محدودیت صادراتی، تغییر مجوز یا توافق میان دو کشور میتواند مستقیماً بر قیمت، زمان تحویل و امکان تأمین مواد و قطعات صنعتی در بازار جهانی تأثیر بگذارد.
تحلیل اهمیت برای بازار ایران
اثر این اتفاق بر ایران بیشتر غیرمستقیم اما مهم است. حتی شرکتی که مستقیماً عناصر نادر وارد نمیکند، ممکن است ماشینآلات، موتورهای الکتریکی، تجهیزات اتوماسیون یا قطعاتی خریداری کند که در زنجیره ساخت آنها از همین مواد استفاده شده است. به همین دلیل، تنش در زنجیره تأمین چین میتواند نهایتاً خود را در قیمت تجهیزات و مدت تحویل سفارشها نشان دهد.
از منظر فعالان معدنی ایران، پیام اصلی این تحول لزوم مدیریت ریسک تأمین است. وابستگی به یک تأمینکننده یا یک مسیر جغرافیایی در حوزه تجهیزات و مواد استراتژیک میتواند پرهزینهتر از گذشته شود. شناسایی تأمینکنندگان جایگزین در چین، هند و سایر بازارهای آسیایی، بررسی موجودیهای راهبردی و پایش مستمر مقررات صادراتی کشور مبدأ، به تدریج باید به بخشی از فعالیت حرفهای واحدهای تأمین تبدیل شود.
منبع اصلی: Reuters